او بيشتر از پر راست داشتن باشد يا برابر يا انكه او را سنگدان باشد يا دانه دان يا خار بزرگ بر پاى و مكروه است فاخته و چكاوك و هدهد و زاغ و پرستوك نزد اكثر و مرغان ابى حكم مرغان گذشته دارند در اعتبار پريدن و سنگدان و دانه دان و خار پاى قسم سوّم حيوانات آبى حرامست همهء آن الّا ماهى كه فلس دارد و اگر چه ريخته باشد و حرامست ماهى مرده كه به روى اب افتاده باشد كه معلوم نباشد كه در بيرون اب مرده است و بعضى گفته‌اند اگر مشتبه شود كه ماهى را كشته‌اند يا در اب مرده او را در اب اندازند اگر بر پشت افتد حرامست و اگر بر رو مىافتد كشته است و حلال و اگر ماهى در شكم ماهى كشته يابند حلالست قسم چهارم چيزهاى روان حرام است از آن خمر و هر چه مستى اورد همچو بوزه و فقاع خواه از خرما باشد يا از عسل يا مويز يا زرت يا جو و چون بسيار ان مستى كند اندك ان نيز حرام باشد و شيرهء انگور چون بجوشد و زير و بالا شود حرامست مادام كه چهار دانگ ان به جوشيدن نرود يا به سركه نشود و حلالست شيرهء مويز و شيرهء خرما مادام كه مستى نياورد و مربى جلالست و اگر چه ازو بوى مست كننده ايد و حرامست خون ريخته از جميع حيوانات و خون حيوانى كه خون ريخته نداشته باشد مثل وزغ و كيك و مانند ان غير از خونى كه در گوشت ميماند بعد از كشتن و خون رفتن ازو كه انحلالست و شير هر حيوانى حكم ان دارد در حلال و حرامى و مكروهى و همه بولها حرامست الّا بول شتر از براى شفاء و هر چيزى روان كه به نجاست برسد حرامست پيش از پاك ساختن انرا اگر پاك گردد همچو اب و همچنين حرامست فضلهاء حيوانات از ادمى و غير او همچو اب دهن و اب بينى و اگر چه پاك است و بعضى مىگويند كه رخصت شده در اب دهن دختر و اب دهن شارب الخمر پاك است مادام كه متغير بخمر نشود و حلال مىشود خمر چون به سركه شود و اگر چه بانداختن چيزى باشد روان يا غير روان و ظرف ان نيز پاك ميگردد و ليكن مكروه است انداختن چيزى در ان امّا اگر نجسى ديگر در انجا اندازند به سركه شدن پاك نگردد و حلال نشود و اگر سركه در خمر بريزند كه تمام سركه شود ان پاك گردد و اگر خمر در سركه ريزند پاك نگردد و اگر چه باقى از ان خمر سركه شود قسم پنجم در چيزهاى خشك حرامست از آن هر چه پليد است مادام كه پاك نشود اگر قابليت پاك شدن داشته باشد و بنگ و زهرهاى كشنده و امّا انچه اندك ان نميكشد همچو ترياك و سقمونيا و شحم حنظل جائز است خوردن ان مادام كه گمان مردن يا فساد مزاج يا گرديدن ان نباشد و همچنين حرام است گل و خاك الّا خاك امام شهيد حسين بن على عليهما الصّلوة به قدر نخودى به قصد شفا و گل ارمنى از براى نفع تتمه و در ان چند مسئله است اوّل جانور حلال گاهى است كه حرام مىشود به آنكه نجاست آدمى را غذا سازد و حلال شدن او بانست كه او را علفهء پاك دهند شتر را چهلروز و گاو را بيست روز و بعضى سى روز گفته‌اند و گوسفند ده روز و بعضى بست روز گفته‌اند و بعضى چهارده روز و بط و مانند ان پنجروز و مرغ خانگى و مانند ان سه روز و بعضى پنجروز گفته‌اند و ماهى يكشبانروز و غير اينها چندانكه نجاست خوردن او برود و اگر جانورى را مادهء خوك شير دهد و گوشت او سخت گردد حرام شود گوشت او و گوشت نسل او و اگر سخت نگردد مكروه شود و سنّت است كه هفت روز او را علفهء پاك يا شير دهند و اگر شير زنى بخورد و سخت گردد گوشت او مكروه باشد گوشت او و اگر خمر بخورد گوشت او را بشويند و بخورند دوّم تخم هر حيوانى تابع اوست در حلالى و حرامى و مكروهى و اگر مشتبه گردد بخورند انچه سر و